Plan van aanpak

Kennisnet Programma Online Leren in Balans, Plan van aanpak, schooljaar 2014- 2015

Een weg naar aantrekkelijk en betaalbaar onderwijs in het mbo.

Inleiding:
Voor het schooljaar 2014 – 2015 staat het door ontwikkelen van het programma Online Leren in Balans voor zowel de BBL- als de BOL-opleidingen op de agenda als een van de speerpunten voor het mbo. In het afgelopen jaar is een document ontwikkeld met daarin de bouwstenen van het OLiB-model (eigenlijk een methodiek) waarmee scholen aan de slag kunnen gaan om hun eigen invulling daaraan te geven. Echter, de bouwstenen zijn nog maar zeer beperkt ontwikkeld en kunnen als zodanig nog niet fungeren als leidraad voor scholen om hun eigen implementatie ter hand te nemen. Alle vier de bouwstenen moeten nog een sterke verbeterslag krijgen. Dit is zeker de moeite waard en het is ook de vraag vanuit de instellingen. Afgelopen maanden is gebleken dat er veel vraag is naar de elementen van het OLiB-model: hoe pas ik online leren in bij het herontwerp van de opleidingen, hoe kan ik opleidingen efficiënter, betaalbaar organiseren, hoe kan ik uitdagend, modern en meer persoonlijk gericht onderwijs vormgeven.

Tien opleidingen hebben zich gemeld om mee te doen of mee te denken met de ontwikkeling van het OLiB-model en de componenten daarvan. Graag willen zij ook participeren in een groep van scholen die ervaringen willen delen en samen nadenken over hoe e-learning in de praktijk vorm kan krijgen. Noem het een e-learning community (genoemd in een oproep van het Noorderpoort College), een online-leren netwerk,, een platform voor …..

Er zijn natuurlijk al heel veel online communities ingericht, lang niet altijd met veel succes. Het gaat erom dat de behoefte bij deze groep scholen voldoende groot is, dat men zich aan het Online Leren in Balans programma wil committeren, zodat dit het vehikel kan worden dat het model verder vorm geeft. Het hoeft daarbij geen massaal bezocht platform te worden maar gewoon een handig instrument om communicatie, delen van kennis en ervaringen, nieuwsvoorziening en samenwerken faciliteert.

Met twee of drie scholen willen we een pilot opzetten en daarmee de verdieping onderzoeken en vormgeven, die ervaringen beschrijven en voorleggen aan de andere deelnemende scholen. Scholen zijn dus niet allemaal op dezelfde manier betrokken. De andere scholen worden niet vanuit het project geholpen met implementatie. Hopelijk zal dit vanuit het platform gaan gebeuren doordat scholen daar ervaringen en kennis gaan delen.

Het momentum daarvoor lijkt nu te ontstaan met Focus op Vakmanschap en de nieuwe kwalificatiestructuur als grote heroriëntatie op het mbo-onderwijs. Dit plan van aanpak voor het komende schooljaar heeft als doel om het OLiB-model naar het gewenste niveau te tillen. Een niveau waarop het als handreiking kan fungeren voor andere scholen om ook online leren een plek te geven in hun onderwijs.

Het OLiB-model bestaat uit vier bouwstenen:
  • de praktijk, voorbeelden van inzet van online leren als antwoord op de urgentie van het anders moeten organiseren van onderwijs
  • de visie, het concept, het denkmodel waarbij online leren vanuit diverse aanleidingen structureel is opgenomen in het onderwijsconcept
  • de benodigde ict-functionaliteiten en het daaruit te ontwerpen applicatielandschap
  • het rekenmodel waarmee de betaalbaarheid in beeld gebracht kan worden
Als we even denken aan het vier in balans model van Kennisnet, dan zou je moeten zeggen dat professionalisering en ict infrastructuur ook tot de bouwstenen behoren. Dat is juist natuurlijk. Capabele docenten, een werkende ict omgeving, het zijn eveneens cruciale aspecten om online leren in te voeren. Maar deze aspecten komen op andere plekken uitgebreid aan de orde zodat ze voor dit moment hier niet specifiek worden opgepakt. Het zou goed kunnen dat uiteindelijk het model naar zaken zal verwijzen die deze aspecten ondersteunen, zoals bijvoorbeeld de bekwaamheidskaders ict voor docenten en teamleiders.

Uitgangspunten:
Kennisnet stelt een team samen waarmee het projectplan wordt uitgevoerd. Dit OLiB-projectteam zal bestaan uit de 2 programmamanagers mbo, de strategisch adviseur onderwijs innovatie, de projectmanager onderwijstijd en externe adviseurs. De externe adviseurs zullen zich met name richten op de ondersteuning van scholen bij de invulling van het OLiB-model binnen de school en de doorontwikkeling van het rekenmodel. Een van de programmamanagers is tevens projectleider.

Vraagsturing:
Vraagsturing vanuit de MBO Raad is belangrijk bij de aanpak van thema’s voor het mbo. In overleg tussen saMBO-ICT en Kennisnet is het thema opgenomen in de meerjarenplannen van Kennisnet en saMBO-ICT. Vraagsturing komt ook vanuit de Kennisnet-ambassadeurs. SaMBO-ICT neemt het ambassadeursnetwerk over zodat dit thema zeker op de agenda blijft. De ambassadeurs hebben het thema besproken op hun bijeenkomst in juni j.l. bij het Zadkine in Rotterdam en het staat ook voor volgende bijeenkomst op 1 oktober bij het ROC Midden Nederland breed op de agenda.

In het kader van dit project zijn vooral de ervaringen vanuit de scholen van belang. Al werkende vanuit die ervaringen met de scholen in een aantal pilots zal het product verder ontwikkeld worden. Activiteiten zullen zich vooral richten op het ondersteunen van een aantal scholen (pilots) bij de invulling van hun onderwijs langs dit OLiB-model. Daarnaast richt het project zich op het bijeenbrengen van zoveel mogelijk expertise, ervaringen en denkkracht om enerzijds online leren in het mbo een duidelijk stimulans en kwaliteitsslag te geven en anderzijds dit OLiB-model naar het benodigde kwaliteitsniveau te brengen. Criterium hiervoor is dat scholen aangeven dat ze hiermee een bruikbaar instrument in handen hebben om hun onderwijsontwikkeling mede zinvol vorm te geven. (Hoe is dit te meten? Bijvoorbeeld door kwalitatieve evaluaties te houden?))

Onderwijstijd is een belangrijk issue bij de onderwijsvernieuwing in het mbo. Tot nu toe heeft de toepassing van urennormen die vernieuwingen eerder vertraagd dan versneld. Nu de minister andere normen ten aanzien van onderwijstijd gaat hanteren lijkt de weg meer open om nieuwe vormen te gaan uitproberen en te implementeren. Het Adviespunt Onderwijstijd is direct betrokken bij de ontwikkeling van het Online Leren in Balansmodel en zal mogelijke invullingen ook direct willen toetsen aan het evaluatiekader dat zij ontwikkeld heeft.



Activiteiten:
In het komende schooljaar worden de volgende activiteiten ontwikkeld om het OLiB-model te verbeteren:

De visie, het concept

Activiteit

Wie

Wanneer

Resultaat

Verdere doordenking en weergaven van het concept, de achtergronden, aanleidingen en inhoud.

Projectgroep i.s.m. het veld, andere onderwijssoorten en experimenten

Q3 en Q4 2014

Geoptimaliseerde bouwsteen ‘concept’ van het OLiB-model

Opzet online-leren netwerk

Projectgroep i.s.m. de tien deelnemende scholen

Q3 platform gereed, Q4 bijeenkomst gepland

Actief platform, fysieke bijeenkomsten, eigenstandig opereren in 2016



De ict functionaliteiten:

Aan de hand van het concept zal een overzicht van benodigde ict-functionaliteiten verder worden ontwikkeld. Uiteindelijk kunnen daar verschillende keuzes in gemaakt worden hetgeen in beeld gebracht moet worden. Op grond van het functionaliteitenschema zullen enkele ‘voorbeeld applicatielandschappen’ worden ontwikkeld. Overleg met leveranciers over functionaliteiten en koppelingen zal mede hiervoor input opleveren.

Activiteit

Wie

Wanneer

Resultaat

Optimalisering functionaliteiten schema

Projectgroep i.s.m. het veld

(instellingen en leveranciers)

Q3 en Q4 2014

Geoptimaliseerde bouwsteen ‘ict functionaliteit’ van het OLiB-model

Enkele voorbeeld applicatie landschappen ontwikkelen

Projectgroep i.s.m. de deelnemende scholen en enkele relevante leveranciers.

 Q4

Geoptimaliseerde bouwsteen ‘ict functionaliteit’ van het OLiB-model



Het rekenmodel: 

Activiteit

Wie

Wanneer

Resultaat

Optimalisering rekenmodel voor zowel BBL als BOL opleidingen, koppeling met bestaande rekenmodellen als de onderwijscalculator en het PO model.

Projectgroep i.s.m. het veld (met name de externe adviseur)

Q3 en Q4 2014

Geoptimaliseerde bouwsteen ‘rekenmodel’ van het OLiB-model

Toetsing van het rekenmodel aan concrete casussen in het veld

Projectgroep i.s.m. het veld (met name de extern adviseur)

 Q4  2014, Q1 en Q2 2015

Geoptimaliseerde bouwsteen ‘rekenmodel’ van het OLiB-model



De praktijk:

Activiteit

Wie

Wanneer

Resultaat

Ondersteunen van een drietal scholen bij de invulling van het OLiB model in het kader van hun herontwerp van mbo opleidingen

Projectgroep i.s.m. het veld (met name de externe adviseur)

Schooljaar 2014 - 2015

Geoptimaliseerde bouwstenen van het OLiB-model

Monitoren van en contact onderhouden met bestaande projecten, ophalen ervaringen, input voor het netwerk organiseren

Projectgroep i.s.m. het veld

 Schooljaar 2014 - 2015

Geoptimaliseerde bouwstenen van het OLiB-model

Beschrijven van good practices voor het model: voorbeelden van succesvolle ict inzet en voorbeelden van succesvolle herontwerpen

Projectgroep i.s.m. het veld

Schooljaar 2014 - 2015

Inspirerend, breed overzicht van good practices voor het mbo, op het gebied van ict inzet bij het herontwerp van opleidingen.


Algemeen:

Activiteit

Wie

Wanneer

Resultaat

Communicatie met betrokken partijen, bestuurders, MBO Raad, saMBO-ICT

Projectgroep i.s.m. het veld

Schooljaar 2014 - 2015

Draagvlak bij betrokkenen, enthousiasme in het veld voor het OLiB-model.

Realisatie kwalitatief goede publicatie Online Leren in Balans, zowel voor BBL als BOL opleidingen. 

Projectgroep

Q2 2015

Publicatie gereed en breed gecommuniceerd.

Verkennen mogelijkheden om het OLiB-model (deels) ook voor VO of PO te benutten.

Projectgroep i.s.m. PO en VO vertegenwoordigers

Q1 en Q2 2015

Notitie over mogelijkheden voor verbreding van het OLiB-model naar PO en/of VO




Benodigde inzet Kennisnet:

Zoals aangegeven zal Kennisnet dit project maximaal ondersteunen met de inzet van een breed georiënteerd projectteam:
  • Twee programma managers mbo (Mieke van Keulen, Leo Bakker, projectleiding). 
  • Strategisch adviseur onderwijsinnovatie (Frans Schouwenburg, meedenken, toetsen, stimuleren, communicatie)
  • Projectmanager adviespunt Onderwijstijd (Chris Zintel, meedenken, toetsen invulling model door de scholen aan kaders onderwijstijd )
  • Extern adviseur (rekenmodel doorontwikkelen)
  • Extern adviseur (begeleiding pilots, inbreng in met name inzet van ict in onderwijsproces en bij de organisatie, uitzetten in de onderwijsmantel). 

Functie

Naam

focus

Inzet in schooljaar 2014-2015

Programmamanager mbo

Leo Bakker

Projectleiding, monitoring projecten, opzet online-leren netwerk, contacten met saMBO-ICT, MBO Raad, ambassadeurs-netwerk, realisatie publicatie.

20 dagen

Programmamanager mbo

(of extern via mantel)

Mieke van Keulen

Monitoren en adviseren projecten, ophalen ervaringen en beschrijven good practices, opzet online-leren netwerk

10 dagen

Strategisch adviseur onderwijsontwikkkeling

Frans Schouwenburg

Inbreng denkkracht en ervaring, toetsing, stimulering, communicatie in het veld

5 dagen

Projectleider adviespunt Onderwijstijd

Chris Zintel

Meedenken met ontwikkelingen, toetsing van de invulling van scholen van het model aan kaders onderwijstijd.

5 dagen

Extern adviseur

 

Doorontwikkeling rekenmodel

5 dagen

Extern adviseur

Uitzetten in de onderwijs mantel

Ondersteuning van pilots op inzet van ict zowel in onderwijs als organisatie, monitoring en ophalen ervaringen, beschrijven good practices.

20 dagen

Redactie netwerk platform

Willem Karssenberg

Beheer van de omgeving waarop de instellingen het netwerk vorm kunnen gaan geven

5 dagen

 

Pilots:
Intussen heeft zich al één instelling gemeld om als pilot mee te doen, het Citaverde College wil met haar locaties in Limburg-Zuid het komende jaar een nieuwe invulling aan haar BOL opleidingen gaan geven en dit model als uitgangspunt hanteren. Inleidende besprekingen met het CvB, de onderwijsdirectie van de locaties en de staf (hoofd innovatie en onderwijs) hebben opgeleverd dat Citaverde hier graag mee aan de slag gaat en als zodanig ook ondersteuning van Kennisnet heeft gevraagd met name op het vlak van de inzet van ict in zowel het primaire als het secondaire proces.
Daarnaast heeft het Deltion zich aangemeld, daar lopen al een aantal pilots met online leren een het Deltion wil die graag afzetten tegen het model (of andersom).
Daarnaast is er nog de mogelijkheid dat er nog een derde pilot gaat lopen.

Monitoren van lopende projecten:
Er zijn al een aantal projecten in de afgelopen jaren gestart met online activiteiten en die hebben zich als zodanig gemeld om deel te nemen aan het online-leren netwerk, om het model te toetsen en te evalueren en om het rekenmodel te valideren. Het gaat daarbij om:
  • het Noorderpoort College met haar e-learning experiment dat afgelopen schooljaar is uitgevoerd. 
  • 4Groen, een samenwerkingsverband van 4 AOC’s in het noorden van het land die gezamenlijk één opleiding aanbieden en graag als casus voor het model willen dienen.
  • de Leijgraaf, die al twee jaar bezig zijn met de implementatie van online-leren activiteiten en vorig jaar al als bouwsteen voor het OLiB-model zouden dienen. Dat is toen niet doorgegaan maar komend schooljaar wil men weer graag aanhaken
  • A12, daar beraadt men zich om de mogelijkheid om met een paar opleidingen deel te nemen
  • HMC Amsterdam, opzet van een nieuwe BBL opleiding collectiebeheer met het OLiB model als basis
  • DHTA Utrecht, heeft het model in de breedte omarmd en wil dit graag in al haar opleidingen implementeren. SVGB, kenniscentrum voor kleine opleidingen, stond mede aan de basis van het BBL model, de nieuwe opleiding op het HMC en een eventuele invoer van het model bij het DHTA. Wil graag als partner meedenken en doen bij het project. 
Verder zijn er nog enkele opleidingen die hebben aangegeven zeer geïnteresseerd te zijn in het OLiB model en als zodanig graag mee te doen aan het project en deel uit te maken van het online-leren netwerk. Het gaat daarbij om:
  • MBO Utrecht heeft een onderbouwing gemaakt voor de nieuwe opzet van opleidingen en wil als zodanig graag meelopen in het project.
  • ID College, wil graag meekijken en ervaringen delen met anderen

Vergroten van commitment – een klankbordgroep:
Het plan is om een kleine klankbordgroep te formeren van managers en bestuurders uit het veld die het project beoordelen op kwaliteit en validiteit. Zij zullen op de hoogte gehouden worden door de projectleider en enkele malen in het schooljaar samen met de strategisch adviseur onderwijsontwikkeling en de projectleider bijeenkomen om de ontwikkelingen te bespreken. Als deelnemers aan de klankbordgroep zullen benaderd worden:

Budget:
Er zal binnen die programma niet met subsidies of andere geldstromen gewerkt gaan worden. Iedere instelling zorgt zelf voor de inzet die nodig is om als belangstellende deel te nemen dan wel een pilot uit te voeren. Kennisnet zorgt voor de nodige inzet en begeleiding om het programma in goede banen te begeleiden.

Planning:
Het plan van aanpak is half september beschikbaar, samen met het startdocument Online Leren in Balans (inclusief rekenmodel). Dit document is bedoeld voor deelnemende instellingen ter oriëntatie. Het is nog geen publicatie die mbo breed gedeeld zal worden.

Half september wordt ook een offerte aanvraag uitgezet voor de externe ondersteuning van het project. Begin oktober moet dat leiden tot een gunning daarvan.

Wat betreft het netwerk zal eind september het virtuele platform gereed zijn. Half oktober zal een eerste fysieke bijeenkomst georganiseerd worden.

De pilots starten 1 oktober (Citaverde en Deltion). Een derde wordt nog gezocht.

Op 1 oktober presenteren Frans en Leo dit plan van aanpak bij de ambassadeursbijeenkomst op het ROC Midden Nederland. Ook worden daar twee praktijkcases online leren gepresenteerd (Midden Nederland en Noorderpoort).

Zoetermeer, 23 september 2014

Leo Bakker, programma manager mbo Kennisnet
Frans Schouwenburg, strategisch adviseur onderwijs innovatie Kennisnet.

Bijlagen:

Startdocument Online Leren in Balans, OLiB BBL en BOL vs 4.1
OLiB Rekenmodel vs 0.6

Ĉ
Willem Karssenberg,
11 sep. 2014 01:55
Comments